From Micro to Mega fauna: Marine Institute Explorers Dive into Science Week 2026-Irish
Tá lúcháir ar Chlár Oideachais na dTaiscéalaithe de chuid Fhoras na Mara a chamchuairt lán le himeachtaí spreagúla a fhógairt do cheiliúradh Sheachtain na hEolaíochta 2026 ar fud na tíre. Beidh an clár ag dul i gcomhar leis an 29ú Féile Eolaíochta agus Teicneolaíochta na Gaillimhe agus le féilte réigiúnacha ar fud na tíre chun gach a bhaineann leis an uisce a cheiliúradh!
Le fiche bliain anuas, tá Clár Oideachais na dTaiscéalaithe ag cur beocht in eolaíocht na mara agus ag cothú suim mhór san litearthacht aigéin ar fud na hÉireann. “Ós rud é go bhfuil téama Sheachtain na hEolaíochta i mbliana ag ceiliúradh an uisce, is tráth iontach é chun iontais an aigéin a chur os comhair an phobail,” a dúirt an Dr Noírín Burke ó Chlár Oideachais na dTaiscéalaithe. “Táimid bródúil as fiche bliain d’oideachas mara a cheiliúradh tríd an aigéan a thabhairt isteach i seomraí ranga agus i bpobail ar fud na tíre trínár sraith imeachtaí, ‘An Tábhacht atá leis an Uisce Dúinne: Ó Phlanctón Micreascópach go Fána Mara Ollmhór!’”
Tá fairsinge mhuirí na hÉireann ar cheann de na fairsingí muirí is mó san Aontas Eorpach, agus achar ghrinneall na farraige againn deich n-oiread achar ár dtalún. “Fágann sé sin gur tír ghorm amach is amach í Éire, áit a bhfuil speicis thar a bheith spéisiúil san aigéan agus sna farraigí iontacha atá againn, ó fhíteaplanctón micreascópach agus turtair mhara dhroimleathair a thagann ar cuairt chugainn go héisc dhomhainfharraige a lonraíonn, liamháin ghréine ollmhóra agus míolta móra gorma ollmhóra,” a dúirt Patricia Orme, Stiúrthóir Seirbhísí Corparáideacha Fhoras na Mara.
“Gach bliain, bailíonn eolaithe mara Fhoras na Mara faisnéis ríthábhachtach faoi speicis mhuirí ó na trinsí aigéin is doimhne go dtí ár gcladaí féin, ag rianú athruithe agus ag léiriú an chaoi a múnlaíonn an t-aigéan ár saol laethúil. Déanann eolaithe monatóireacht ar ár n-aeráid freisin trí úsáid a bhaint as teicneolaíocht mhara cheannródaíoch agus déanann siad taighde ar an dlúthcheangal atá againn leis an gcomhshaol muirí,” a dúirt an tUasal Cushla Dromgool-Regan ó Chlár Oideachais na dTaiscéalaithe.
“Tá Foras na Mara chun tosaigh maidir le fionnachtana ceannródaíocha a dhéanamh ar fud na hÉireann agus tacú leo — ó ghrinneall an aigéin a mhapáil go coiréil fhuaruisce dhomhainfharraige a aimsiú, speicis leochaileacha a chosaint agus gaothairí hidriteirmeacha a aimsiú i lár an Atlantaigh,” a mhínigh an tUasal Dromgool-Regan. “Agus na fionnachtana, an taighde agus an fhorbairt sin mar inspioráid ag foireann na dTaiscéalaithe, is breá linn gach duine a spreagadh le páirt ghníomhach a ghlacadh in aire a thabhairt don aigéan mórthimpeall orainn agus é a chomhroinnt.”
“Beimid i seacht gcontae le foireann na dTaiscéalaithe ag imeachtaí eolaíochta i rith mhí na Samhna: i mBaile Átha Cliath, sa Chabhán, i nGaillimh, i Liatroim agus i Ros Comáin, i Lú, i nDún na nGall agus i Loch Garman. Cuirfimid taispeántais mhara agus ceardlanna ar fáil a dhíreoidh ar Fhíorléarscáil na hÉireann — ag léiriú ár bhfairsinge muirí, na bithéagsúlachta timpeall ár gcladaí, ainmhithe na domhainfharraige agus a bhfuil i mbraon uisce. Beimid ag ceiliúradh fiche bliain de Chlár Oideachais na dTaiscéalaithe freisin. Beidh cuairteoirí agus scoileanna in ann páirt a ghlacadh i gCeardlann Uisce na dTaiscéalaithe agus a insint dúinn freisin cén tábhacht atá leis an uisce dóibh féin!”
Príomhimeacht na Gaillimhe
• Na Taiscéalaithe – Fiche Bliain á gCeiliúradh – An Tábhacht atá leis an Uisce Dúinne: Ó Phlanctón Micreascópach go Fána Mara Ollmhór!
Dé Domhnaigh, an 8 Samhain 2026 | 10:00–17:00
Féile Eolaíochta agus Teicneolaíochta na Gaillimhe, Campas Ollscoil na Gaillimhe
Clár Náisiúnta: Na Taiscéalaithe – Fiche Bliain á gCeiliúradh – An Tábhacht atá leis an Uisce Dúinne: Ó Phlanctón Micreascópach go Fána Mara Ollmhór!
Bígí i dteannta fhoireann na dTaiscéalaithe agus iad ag tarraingt aird ag na seacht n-imeacht idirghníomhacha seo ar fud na hÉireann i mí na Samhna seo:
• 7 Samhain: Labhraímis faoin Eolaíocht — Ionad Athfhionnachtana Bhaile Munna, Baile Átha Cliath
• 7 Samhain: Féile Eolaíochta an Chabháin agus Mhuineacháin — An Mullach, Co. an Chabháin
• 8 Samhain: Féile Eolaíochta agus Teicneolaíochta na Gaillimhe — Campas Ollscoil na Gaillimhe, Gaillimh
• 12 Samhain: Féile Eolaíochta Ghleann na Finne — Bealach Féich / Srath an Urláir, Co. Dhún na nGall
• 14 Samhain: Féile Eolaíochta Lú — Ceardlanna do Theaghlaigh le Leabharlann Dhún Léire, agus Ceardlanna do Scoileanna le Leabharlanna Dhroichead Átha agus Dhún Dealgan, Co. Lú.
• 14 Samhain: Féile Eolaíochta Liatroma agus Ros Comáin — Cora Droma Rúisc
• 15 Samhain: Féile Eolaíochta an Oirdheiscirt — Loch Garman
Tá Foras na Mara i gcomhpháirt le Taighde Éireann freisin chun eolaíocht na mara a chur os comhair an phobail trí scéalta ón bhfíorshaol ónár dtaighdeoirí. Is féidir libh na scéalta sin a leanúint ar ár gcainéil meán sóisialta i rith Sheachtain na hEolaíochta 2026. Féachaigí ar na scéalta ar an ardán is fearr libh: LinkedIn, Instagram nó Facebook, agus léigí an forléargas iomlán ar shuíomh gréasáin Thaighde Éireann.
Cibé acu a bhfuil fiosracht oraibh faoi phlanctón micreascópach an aigéin nó faoi fhathaigh na domhainfharraige, tugtar cuireadh do mhúinteoirí, do theaghlaigh agus d’eolaithe óga atá ag teacht chun cinn páirt a ghlacadh sa spraoi, taispeántais phraiticiúla a fhiosrú agus fiche bliain de thaiscéalaíocht an aigéin a cheiliúradh i mí na Samhna seo!
CRÍOCH
Le haghaidh aon fhiosrúchán ó na meáin, déan teagmháil le:
Clár Oideachais na dTaiscéalaithe, Cushla Dromgool-Regan | Ríomhphost: cushla.dromgoolregan@thecamdentrust.org | Fón póca: +353 (0) 879185519
Maidir le Foras na Mara: Is é Foras na Mara gníomhaireacht eolaíochta na hÉireann atá freagrach as tacú le forbairt inbhuanaithe limistéar muirí agus acmhainní mara an Stáit. Déanann an Foras taighde feidhmeach agus cuireann sé eolas eolaíoch, comhairle agus seirbhísí ar fáil don rialtas agus don tionscal. www.marine.ie.
Maidir le Clár Oideachais na dTaiscéalaithe: Tá Clár Oideachais na dTaiscéalaithe á mhaoiniú ag Foras na Mara agus á bhainistiú ag Camden Education Trust agus Galway Atlantaquaria. Ar na foirne a chuireann an clár ar fáil tá Galway Atlantaquaria, The Sea Collective, Leave No Trace - Ireland, Sea Synergy, Old Cork Waterworks Experience, Oceanics Surf School agus Seashorekids.
Fotheideal an Ghrianghraif: Agus fiche bliain d’oideachas mara á gceiliúradh acu, tá foireann Chlár Oideachais na dTaiscéalaithe de chuid Fhoras na Mara ag ullmhú do Sheachtain na hEolaíochta 2026! Beidh siad ag tabhairt an aigéin isteach sa seomra ranga lena sraith náisiúnta imeachtaí: ‘An Tábhacht atá leis an Uisce Dúinne: Ó Phlanctón Micreascópach go Fána Mara Ollmhór!’ Grianghraf: Cushla Dromgool-Regan.