Ceiliúrann Foras na Mara Lá Domhanda Meitéareolaíochta agus 25 Bliain de Líonra Breathnóireachta Baoithe Shonraí Mara na hÉireann
Ceiliúrann Foras na Mara Lá Domhanda Meitéareolaíochta le hócáid thábhachtach, ag comóradh 25 bliain de Líonra Breathnóireachta Baoithe Shonraí Mara na hÉireann (IMDBON) agus an ról ríthábhachtach atá aige maidir le faisnéis mheitéareolaíochta riachtanach a sholáthar ó gach cearn den limistéar mara in Éirinn.
Is líonra de chúig bhaoi timpeall na hÉireann é IMDBON, atá á bhainistiú ag Foras na Mara i gcomhar le Met Éireann. Cuireann siad sonraí fíor-ama farraige agus aimsire le córais réamhaisnéise Met Éireann a roinntear ar fud an domhain le gníomhaireachtaí meitéareolaíochta eile freisin, chomh maith le sonraí a sholáthar chun críocha lasmuigh de réamhaisnéis na haimsire, amhail feasacháin loingseoireachta.
Le blianta beaga anuas, tá ról níos ríthábhachtaí ag na sonraí a chuireann na baoithe ar fáil, amhail meáchain tonnta, aerbhrú, luas na gaoithe agus teochtaí dromchla na farraige. Tá sé sin ábhartha go háirithe maidir le stoirmeacha a thagann isteach in uiscí na hÉireann agus a dhéanann a mbealach isteach sa tír, rud a théann i bhfeidhm ar shábháilteacht agus ar shaol laethúil daoine, chomh maith le maoin agus gníomhaíocht eacnamaíoch na tíre.
Ceann de na teagmhais sin ná Stoirm Éowyn in 2025, nár tharla a leithéid riamh cheana, inar tharla gaotha fiánta fórsa hairicín agus tonnta ollmhóra a chuir isteach go forleathan. Léirigh na sonraí ó bhaoithe IMDBON diansaothrú pléascach na stoirme os cionn uiscí teo an Atlantaigh agus sholáthair siad tomhais gan bhriseadh ar shonraí aigéin agus atmaisféaracha i measc dálaí adhaimsire. Chuir na sonraí sin ar chumas Met Éireann foláirimh chruinne maidir le gálaí agus suaillí a eisiúint, chomh maith le faisnéis eile maidir le réamhaisnéis aimsire.
Mar aon le IMDBON, bainistíonn Foras na Mara réimse leathan bonneagar taighde mara a sholáthraíonn sonraí le haghaidh monatóireacht aigéaneolaíochta, taighde aeráide agus cláir idirnáisiúnta samhaltaithe aeráide. Tá snámháin, faoileoirí, Líonra Taoidemhéadair na hÉireann, múrálacha Domhainfharraige, Líonra Baoithe Tonnta na hÉireann, suirbhéanna aeráide aigéin agus bonneagair eile go léir ríthábhachtach chun ár n-eolas faoi réamhaisnéis aigéin agus athrú aeráide a chur chun cinn.
Tá monatóireacht ar thonnta teasa mara ag éirí níos tábhachtaí agus tá Foras na Mara tar éis a chuid taighde ar tharlú tonnta teasa mara in uiscí na hÉireann a leathnú. Mar shampla, léiríonn anailís ar tharlú tonnta teasa mara (MHWanna) ag suíomh an bhaoi IMDBON M5 sa Mhuir Cheilteach go raibh líon méadaitheach MHWanna ann sa tréimhse 1982-2025.
Tarlaíonn tonnta teasa mara nuair a bhíonn teocht na farraige laistigh den 10% is airde de luachanna teochta tomhaiste go fadtéarmach, meán 30 bliain de ghnáth, do shuíomh ar leith agus a mhaireann cúig lá nó níos mó.
Is féidir le tonnta teasa mara tionchar nach beag a imirt ar bheatha mhuirí, a chuireann isteach go diúltach ar atáirgeadh agus ar fhás na speiceas muirí tábhachtach, agus tá roinnt speiceas i mbaol báis nuair a sháraítear a dteorainneacha fulaingthe teochta. Tá sraith uirlisí forbartha ag Foras na Mara chun méid agus fairsinge tonnta teasa mara a léirshamhlú agus a thuiscint.
Dúirt an Dr Rick Officer, Príomhfheidhmeannach Fhoras na Mara: “Tá ríméad orainn Lá Domhanda Meitéareolaíochta a cheiliúradh agus comóradh a dhéanamh ar 25 bliain ó thosaigh IMDBON ag feidhmiú den chéad uair. Ag clúdach chósta na hÉireann agus ag síneadh isteach san Aigéan Atlantach, soláthraíonn an líonra sonraí a bhfuil tionchair nach beag acu a athraítear ina réamhaisnéisí inghníomhaithe do shaol laethúil daoine, a bhuíochas le hobair ár gcomhoibrí Met Éireann.
Baintear sin go léir amach ag IMDBON trína dhearadh le haghaidh marthanachta – tarchuireann braiteoirí grianchumhachtaithe sonraí trí shatailít gach uair an chloig, fiú i dtonnta 20 méadar nó níos mó. Táimid bródúil gurb é IMDBON ar cheann de na hardáin baoithe mara is úire agus is láidre atá ar fáil ar domhan inniu agus gur cuid de shraith bonneagair taighde mara Fhoras na Mara é.”
Cothaíonn Stáisiún Aimsire Met Éireann atá lonnaithe in Áis Taighde Bhaile Uí Fhiacháin de chuid an Fhorais réamhaisnéis aimsire fíor-ama freisin agus tá sé ag feidhmiú go rathúil le 67 bliain anuas.
Tá baoithe IMDBON maoinithe ag an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara agus tá siad á mbainistiú ag Foras na Mara i gcomhar le Met Éireann.
Tá sonraí breathnóireachta fíor-ama ó na baoithe ar fáil ag:
https://www.marine.ie/site-area/data-services/real-time-observations/ir…
ENDS
Chun tuilleadh eolais a fháil, déan teagmháil le:
Sinéad Coyne, r. sinead.coyne@marine.ie uimhir fóin póca. +353 (0)87 947 7090
Kathleen Sweeney, r. Kathleen.Sweeney@marine.ie uimhir fóin póca. +353 (0)87 094 5754
An Oifig Cumarsáide, Foras na Mara communications@marine.ie uimhir theileafóin +353 (0)91 387 200
Nótaí an Eagarthóra
Foras na Mara
Is gníomhaireacht stáit na hÉireann é Foras na Mara a bunaíodh faoin Acht um Fhoras na Mara 1991, chun tabhairt faoi thaighde agus forbairt mhuirí, é a chomhordú, a chur chun cinn agus chun cúnamh a thabhairt ina leith, agus chun seirbhísí rialtais a sholáthar a threoraíonn ceapadh beartais, rialáil agus bainistiú inbhuanaithe limistéar muirí agus acmhainní muirí na hÉireann. Cuireann an Institiúid tacaíocht ar fáil trí réimse seirbhísí eolaíochta, comhairleacha agus forbartha eacnamaíche.